تبلیغات
در مورد هواپیما چه میدانید؟ - چگونگی شكل گیری سیارات

چگونگی شكل گیری سیارات

جمعه 28 آبان 1389 01:14 ب.ظ

نویسنده : شهاب .....
چگونگی شكل گیری سیارات یكی از سوالات اساسی در نجوم به شمار می رود . اخیرا با تلاش های صورت گرفته موفق به مطالعه ی قرص هایی ( disks  ) از گرد و غبار و گاز اطراف دیگر ستارگان و در نتیجه آن متوجه فرآیند منعقد شدن و شكل گیری سیارات از پیش سیاره شدیم.منتهای مراتب در چنین فواصل رصدی كار سختی پیش رو خواهد بود.


دیوید ویلنر از مركز نجوم Smithsonian هاروارد در گفتگوی خود با انجمن ستاره شناسی آمریكا گفت : " این موضوعی گسترده است كه جا برای كار كردن دارد اما با توجه به مسیر طی شده در دهه های گذشته و با رصد سیستم های ستاره ای نزدیك ، ما به یك طرح كلی پیرامون فرآیند شكل گیری منظومه شمسی دست یافته ایم . "

 

 

مشكلات زیادی بر سر راه مطالعه قرص های پیش سیاره ای وجود دارد .


اول اینكه قسمت اعظم این قرص ها سرد و تاریك است به صورتی كه هیدروژن مولكولی نمی تواند تابش داشته باشد .این مناطق تنها به وسیله ی مجموعه ای از بخش های كوچك سازنده شان كه شامل گسیل حرارتی از قرص و یا نور پراكنده شده ستارگان می باشند، كاوش می شوند .


دوم این كه مقدار ماده ای كه منجمان به دنبال آن هستند واقعا اندك و ناچیز است . معمولا مقدار ماده یك قرص پیش سیاره ای در حدود یك صدم ( 0.01 ) جرم ستاره و در حدود یك چهارهزارم ( 0.00025 ) درجه از آسمان را شامل می شود.

 


از میان مشاهدات انجام گرفته تعداد زیادی از این سیستم ها [ ی ستاره ای] با تلسكوپ های مختلف ، و با تلاش فراوان می توانیم این قرص ها و نیز ستاره های آن ها را در گستره ی وسیعی از طول موج ها تشخیص دهیم.


ویلنر افزود كه دو خصوصیت مهم هستند كه فهم آن ها به خصوص مهم است : مقدار جرم این قرص ها ، چرا كه درخشندگی رابطه مستقیمی با جرم دارد و دوم عمر قرص ها، با توجه به دانسته های كنونی ما ، قرص گرد و غبار ظرف مدت 3 میلیون سال تا 50 % و ظرف مدت 5 میلیون سال تا 90 % پراكنده می شوند .

 

به عنوان مثال ، میلنر بیان داشت كه سحابی رو مارافسای (  Rho Ophiuchi nebula   ) كه تصویر آن را مشاهده می كنید ، در نزدیكی صورت فلكی عقرب و صورت فلكی مارافسای و در فاصله 407 سال نوری زمین قرار گرفته است .

 

 

این ابر ( سحابی ) بسیار تماشایی است؛ با مناطق زیبای تاریك كه ستون هایی از گاز و گرد و غبار ، تصویر میدان ستاره ها را در پس زمینه ، فرو نشانده اند . این ماده ای است كه ستاره ها و سیارات را می سازد .

 

 

ویلنر مراحل شكل گیری منظومه شمسی را به شرح زیر اعلام كرد  :


ابتدا شكل گیری قرص اولیه ی پیش ستاره


سپس قرص پیش سیاره ای


و در ادامه قرص گرد و غبار باقی مانده (  debris disk ) درون سیستم سیاره ای .

 

 

اما مسئله اصلی در درك ما [از این موضوع ] ، باقی مانده است و آن هم اینكه منجمان هنوز نتوانسته اند تمامی مراحل این فرآیند را مشاهده نمایند و نمی توانند مستقیماً ( دقیقاً ) اثبات كنند كه این قرص اولیه در نهایت منتج به شكل گیری سیارات خواهد شد .


این ها چندین نشانه هستند ، مثلا گاف های شكل گرفته در اطراف انبوه مواد ، شبیه گاف های ایجاد شده در حلقه های زحل ، در اطراف قمر های آن می باشند . در 15 سال گذشته قرص پیش سیاره ای توسط انواع گوناگونی از تداخل سنج ها در رصدخانه كك در ماونا كیا  (Mauna Kea ) و در گستره ی وسیعی از طول موج ها از 0.87 میكرون تا 7 میلیمتر مورد مطالعه قرار گرفته است.

در 5 سال گذشته تلسكوپ فضایی اسپیتزر توانایی های خود را در محدوده ی فروسرخ به كار بسته تا به دانسته های كنونی ما بیفزاید . اما اخیراً تلسكوپ جدید در بیابان high Chilean احتمالاً نه تنها می تواند تفكیك پذیری مورد نیاز را در جهت مشاهده ی اجمالی گاف های موجود در قرص به ما بدهد بلكه پنجره ای جدید در این زمینه كه چگونه مواد اطراف یك سیاره می توانند سبب شكل گیری اقمار شوند بر روی ما خواهد گشود .


آرایش بزرگ میلیمتری / زیر میلیمتری آتاكاما ( ALMA  ) در محدوده طول موج های 0.3 تا 9.6 میلیمتر كار می كند .

 

 

بدیهی است كه ویلنر مشتاقانه در انتظار شروع به كار استفاده از توانایی های رصدی این آرایش ( ALMA ) می باشد.


طبق برنامه قرار است این پروژه در سل 2012 آغاز به كار كند و ALMA ما را در پر كردن گاف های دانش كونونیمان در زمینه شكل گیری سیارات كمك نماید .

 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -